Ağız içi kanserlerinin ameliyatla çıkarılmasından sonra oluşan doku kaybı çoğunlukla fleplerle onarılır. Ameliyat sonrası dönemde tükürüğün yara hattında birikmesi, iyileşmeyi geciktiren ve yara ayrılması, fistül gibi sorunlara yol açabilen önemli bir etkendir. Dr. İlker Uyar ve Prof. Dr. Ersin Akşam’ın çalışması, ameliyattan önce tükürük salgısını azaltmanın bu sorunları azaltıp azaltmadığını araştırmıştır.
Çalışma nasıl yapıldı?
Ocak 2015–Ocak 2021 arasında ağız içi karsinom nedeniyle tümörü çıkarılan ve flep ile onarım yapılan 35 hasta iki gruba ayrıldı:
- Birinci grup (19 hasta): Ameliyattan en az 8 gün önce kulak altı (parotis) ve çene altı (submandibular) tükürük bezlerine botulinum toksini uygulandı.
- İkinci grup (16 hasta): Ameliyat öncesi uygulama yapılmadı.
Tüm hastalarda tümör skuamöz hücreli karsinomdu. Tümör baş-boyun cerrahları tarafından çıkarıldı, cerrahi sınırların temiz olduğu doğrulandıktan sonra onarım yapıldı. Daha önce radyoterapi almış, nüks eden ya da takiplere düzenli gelmeyen hastalar çalışmaya alınmadı.
Bulgular
- Botulinum toksini uygulanan hastalarda tükürük salgısı ortalama 3,8 gün içinde azaldı.
- Bu hastaların hiçbirinde ağız kuruluğu ya da mimik kaslarında etkilenme gibi uygulamaya bağlı bir sorun görülmedi.
- Toplam komplikasyon oranında gruplar arasında istatistiksel fark bulunmadı. Ancak ağız florasının standart olmaması nedeniyle enfeksiyon ayrı tutulduğunda, uygulama yapılan grupta komplikasyonlar anlamlı olarak daha azdı.
- Yaş, ek hastalık ve sigara kullanımının gruplar arasında komplikasyon gelişimine etkisi saptanmadı.
Sonuç
Planlı ağız içi onarım yapılacak hastalarda, ameliyattan önce tükürük bezlerine botulinum toksini uygulanarak tükürük salgısının geçici olarak azaltılması, ameliyat sonrası komplikasyonları en aza indirmeye yardımcı olabilir. Botulinum toksininin estetik dışındaki tıbbi kullanım alanlarına bir örnektir.
Kaynak: Uyar I, Akşam E. The effect of botulinum neurotoxin A on soft-tissue complications in intraoral reconstructions. J Plast Reconstr Aesthet Surg. 2023;79:39-46. Sorularınız için iletişim sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
