Deri kanserleri tanı ve cerrahi tedavi

PLASTİK CERRAHİ

Deri Kanserleri

Bazal Hücreli Karsinom · Skuamöz Hücreli Karsinom · Malign Melanom

Deri kanserleri, dünya genelinde en sık görülen kanser grubudur. Erken tanı konulduğunda büyük çoğunluğu tam tedavi edilebilirken, geç kalındığında yayılım riski ciddi boyutlara ulaşabilir.

Plastik cerrahinin deri kanserlerindeki rolü; güvenli sınırlarla tam rezeksiyon sağlarken işlevsellik ve estetik görünümü de korumaktır. Primer onarım, greft ve flepler ile rekonstrüksiyon cerrahi planın ayrılmaz parçalarıdır.

Deri kanseri tanı muayenesi
01 — BAZAL HÜCRELİ KARSİNOM

En Sık Görülen Deri Kanseri

Bazal hücreli karsinom (BCC), tüm deri kanserlerinin yaklaşık %75‘ini oluşturur. Güneş hasarına maruz kalan bölgelerde — başta yüz, kulak ve boyun — ortaya çıkar.

Risk Faktörleri

  • Kümülatif UV radyasyon maruziyeti
  • Açık ten, mavi/yeşil göz, sarı/kızıl saç
  • İmmünsupresyon (organ nakli sonrası)
  • Ailesel Gorlin sendromu (PTCH1 mutasyonu)

Alt Tipler

  • Nodüler BCC: En yaygın; inci rengi, telenjiektatik damarlar
  • Yüzeysel BCC: Gövde yerleşimli, pembe-kırmızı plak
  • Morfeaform BCC: Skar benzeri, sınırları belirsiz — en agresif

Cerrahi Güvenlik Sınırları

Düşük risk: 4 mm  |  Yüksek risk: 5–6 mm  |  İleri evre: Hedgehog inhibitörü

Güneş hasarı deri kanseri risk faktörü

Öncü Lezyon: Aktinik Keratoz

Güneş hasarlı, kaba yüzeyli lezyonlar SCC’ye dönüşüm riski taşır. Şüpheli lezyonlar biyopsiye alınmalıdır.

02 — SKUAMÖZ HÜCRELİ KARSİNOM

Metastaz Riski Taşıyan İkinci Tip

Skuamöz hücreli karsinom (SCC), deri kanserlerinin ikinci en sık görülen tipidir. BCC’ye kıyasla metastaz riski daha yüksektir.

BWH Evreleme — Yüksek Risk Faktörleri

  • Tümör çapı ≥ 2 cm
  • Kötü diferansiyasyon veya desmoplastik morfoloji
  • Perinöral invazyon ≥ 0.1 mm
  • Derin invazyon (dermis ötesi, ≥ 6 mm)

Cerrahi Güvenlik Sınırları

Düşük risk (T1): 4–6 mm  |  Yüksek risk (T2–T3): 6–10 mm  |  T2b metastaz: %20–30

Melanom tanı ve cerrahi tedavi
03 — MALİGN MELANOM

En Agresif Tip: Erken Tanı Hayat Kurtarır

Malign melanom, melanositlerden köken alır ve deri kanserine bağlı ölümlerin büyük çoğunluğundan sorumludur. Erken tanı ve kesin cerrahi rezeksiyon yaşam süresi üzerinde belirleyicidir.

AJCC 8. Baskı — Breslow Kalınlığına Göre Evreleme

  • T1a: ≤ 0.8 mm, ülserasyon yok
  • T1b: 0.8–1.0 mm veya ülserasyon var
  • T2–T3: 1.01–4.0 mm (a: ülserasyon yok / b: var)
  • T4b: > 4.0 mm, ülserasyonlu

Cerrahi Sınırlar ve Sentinel Lenf Nodu

In situ: 5 mm  |  T1: 1 cm  |  T2–T3: 1–2 cm  |  T4: 2 cm
SLNB: Breslow ≥ 1.0 mm veya T1b. BRAF testi: Evre IIB ve üzeri.

Onkolojik Rezeksiyon Sonrası Rekonstrüksiyon

Tümör çıkarıldıktan sonra oluşan doku defekti, plastik cerrahi teknikleriyle kapatılır. Yöntem; defektin büyüklüğüne, lokalizasyonuna ve dokunun özelliklerine göre belirlenir.

Primer Onarım

Küçük ve orta boyutlu defektlerde, yeterli doku gevşekliği varsa primer kapatma tercih edilir.

Lokal Flepler

Rotasyon, transpozisyon ve ilerletme flepleri; özellikle yüz bölgesindeki defektlerde renk ve doku uyumunu korur.

Deri Greftleri

Geniş defektlerde tam kalınlıklı (FTSG) veya kısmi kalınlıkta (STSG) greft; özellikle düz yüzeyler için uygundur.

Serbest Flep

Büyük hacimli ve kompozit defektlerde mikrovasküler anastomozla uzak dokuların aktarılması gerekebilir.

OPERASYON BİLGİLERİ

30–120 dk
Operasyon
Lokal/GA
Anestezi
Gündüz/1
Gece Yatış
7–14 Gün
İşe Dönüş
1–3 Hafta
Taburculuk

Sık Sorulan Sorular

Hangi tür deri kanserine sahip olduğumu nasıl anlarım?

Kesin tanı yalnızca biyopsi ile konulabilir. Dermoskopi ile şüpheli lezyon değerlendirildikten sonra punch, shave veya eksizyonel biyopsi uygulanır. Histopatoloji; kanser tipini, Breslow kalınlığını ve diferansiasyon derecesini ortaya koyar.

Deri kanseri ameliyatında iz kalır mı?

Her cerrahi işlemde bir iz oluşur; ancak plastik cerrahinin amacı izi mümkün olduğunca görünmez kılmaktır. Doğal kırışıklık çizgileri yönünde yapılan insizyonlar, deri gerginliğini minimize eden teknikler ve gerektiğinde flep-greft kullanımı sonuç kalitesini belirler.

Bazal hücreli karsinom tedavi edilmezse ne olur?

BCC nadiren metastaz yapar ancak lokal olarak agresif büyür. Tedavi edilmediğinde kıkırdak, kemik ve sinir yapılarını invaze edebilir; bu durum hem işlevi hem de görünümü kalıcı biçimde bozar. Morfeaform ve mikronodüler alt tipler erken tedavi gerektirir.

Melanomda lenf nodu biyopsisi gerekli mi?

Breslow kalınlığı ≥ 1.0 mm olan melanomda sentinel lenf nodu biyopsisi (SLNB) standart uygulamadır. Kalınlık 0.8–0.99 mm arasında olsa bile ülserasyon veya yüksek mitoz sayısı varsa SLNB önerilir. SLNB, adjuvan tedavi kararını doğrudan etkiler.

Ameliyat sonrası nüks riski var mı?

Nüks riski kanser tipine ve lezyonun özelliklerine göre değişir. BCC’de düşük risk lezyonlarda %2–5, yüksek risk lezyonlarda %10–20; SCC’de T1 için %5, yüksek risk vakalarda %20–30 olabilir. Bu nedenle ilk yıl 3–6 ayda bir, sonrasında yıllık dermatolojik kontrol önerilir.

Deri kanserinden korunmak için ne yapmalıyım?

Geniş spektrumlu SPF50+ güneş kremi (Solera Gündüz Bakım Kremi) birincil koruma yöntemidir. 10:00–16:00 arasında gölgede kalmak, UV koruyucu giysi kullanmak ve yıllık dermatolojik kontrol — özellikle açık tenli ve aile öyküsü olanlar için — zorunludur. ABCDE kuralı (Asimetri, Kenar düzensizliği, Renk, Çap, Evrim) kişisel takipte rehberdir.

KONSÜLTASYON

Lezyonunuzu Değerlendirmek İster misiniz?

Şüpheli bir deri lezyonu, değişen bir ben veya geçirilmiş deri kanseri öyküsüyle ilgili sorularınız için muayene randevusu alabilirsiniz.

Randevu Al