Travma sonucu parmak kaybı yaşayan hastalarda ayak ikinci parmağının ele nakli, işlevsel olarak kullanılabilir bir parmak kazandırabilen değerli bir seçenektir. Ancak bu mikrocerrahi ameliyat teknik olarak zordur. Ameliyat öncesinde en önemli soru, ayak parmağını besleyen damarların hangi tarafta, ayak sırtında mı yoksa tabanda mı, baskın olduğudur. Dr. Erhan Sönmez, Prof. Dr. Ersin Akşam ve Dr. İlker Uyar’ın çalışması, tabanda baskın damar yapısı olan hastalar için bir yöntem tanımlamaktadır.
Sorun: Tabanda baskın damar yapısı
Hastaların çoğunda ayak parmağı ağırlıklı olarak ayak sırtındaki damarlardan beslenir ve nakil bu damarlar üzerinden yapılır. Damarların tabanda baskın olduğu daha nadir durumlarda ise ameliyat daha da zorlaşır ve klasik olarak toplardamar greftlerine başvurulur.
Yöntem
Bu çalışmada, tabanda baskın damar yapısı olan hastalarda damar bağlantısını sağlamak için ayak sırtındaki dorsalis pedis atardamarının bir bölümü atardamar grefti olarak kullanıldı. Tüm nakiller aynı kıdemli cerrah tarafından yapıldı ve hastalar en az bir yıl takip edildi.
Sonuçlar
- 2010–2018 arasında travma nedeniyle 9 hastaya toplam 11 ayak parmağı nakli yapıldı; tümünde ikinci parmak kullanıldı.
- Hastaların 3’ünde tabanda baskın damar yapısı saptandı; dorsalis pedis atardamar grefti tekniği 4 nakilde kullanıldı.
- Nakledilen parmakların tamamı yaşadı; 2 olguda toplardamar yetersizliği nedeniyle yeniden ameliyat gerekti.
- Ortalama takip süresi 16,4 aydı.
Sonuç
Tabanda baskın damar yapısı, zaten zor olan ayak parmağı naklini daha da zorlaştıran nadir bir durumdur. Toplardamar grefti yerine dorsalis pedis atardamarının greft olarak kullanılması, bu nadir yapılan ameliyatları kolaylaştırabilecek ve başarı oranlarına olumlu katkı sağlayabilecek bir seçenektir.
Kaynak: Sönmez E, Akşam E, Uyar İ. A new method for second toe flap revascularization in plantar dominant artery pattern: dorsal metatarsal artery interpositional graft. Turk J Med Sci. 2023;53:94-99. Sorularınız için iletişim sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
